Europejskie ceny gazu ziemnego osiągnęły poziom przekraczający 80 euro/MWh, co stanowi najwyższą wartość od grudnia 2022 roku. 11 września kontrakt na gaz TTF z dostawą w październiku notowany był w okolicy 82 euro/MWh, z dziennymi wzrostami przekraczającymi 83 euro/MWh. Głównym czynnikiem napędzającym te wzrosty są utrzymujące się ograniczenia w dostawach skroplonego gazu ziemnego (LNG) przez strategiczną Cieśninę Ormuz, co zwiększa konkurencyjność na rynku. Magazyny gazu w Unii Europejskiej są obecnie zapełnione w około 67%, natomiast w Polsce ich poziom wynosi niemal 97%.
Ceny gazu TTF najwyższe od 2022 roku
Wzrosty notowań gazu TTF są znaczące. Dzień przed 11 września ceny wzrosły o ponad 4%, co świadczy o dynamicznej sytuacji na rynku. Mimo obecnych wysokich cen, rynek jest daleki od szczytu kryzysu energetycznego z 2022 roku, kiedy to chwilowe notowania dochodziły do około 345 euro/MWh. Niemniej jednak, obecne wartości są znacznie wyższe niż te obserwowane na początku konfliktu USA-Iran, kiedy to pod koniec lutego TTF znajdował się w przedziale 31-32 euro/MWh. Po początkowym szoku geopolitycznym 3 marca cena wzrosła do 65 euro/MWh, a na początku czerwca wynosiła około 49 euro/MWh.
Ograniczenia dostaw LNG i czynniki geopolityczne
Kluczowym problemem wpływającym na ceny gazu pozostaje rynek LNG. Przez Cieśninę Ormuz przepływa około 20% globalnej podaży LNG, co odpowiada około 110 mld m³ rocznie. Zakłócenia na tym szlaku transportowym, w tym wstrzymana produkcja LNG w Katarze (o czym Komisja Europejska informowała 3 września), bezpośrednio uderzają w dostawy i zmuszają europejskich odbiorców do silniejszej konkurencji z rynkami azjatyckimi o alternatywne ładunki. Dodatkowo, nerwowość na rynku potęgują wydarzenia geopolityczne, takie jak niedawny atak dronowy na obiekt gazowy w rosyjskim regionie jamalsko-nienieckim.
Stan europejskich magazynów gazu
Europa wchodzi w jesień z zapasami gazu na poziomie 67,33% zapełnienia magazynów w całej UE, co odpowiada 761,84 TWh gazu (dane z 9 września). W Niemczech poziom ten wynosił niespełna 55%. Polska wyróżnia się znacznie lepszą sytuacją, z magazynami wypełnionymi w 96,86%. Należy jednak pamiętać, że wysokie krajowe zapasy nie izolują polskiego rynku od europejskich cen hurtowych, które są kształtowane przez globalne czynniki podażowo-popytowe.
Perspektywy na sezon grzewczy
Komisja Europejska ocenia, że na chwilę obecną nie ma bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw gazu podczas nadchodzącej zimy. Europa dysponuje zwiększonymi możliwościami importu LNG, bardziej zróżnicowanymi kierunkami dostaw oraz niższym zapotrzebowaniem na gaz w porównaniu do okresu przed kryzysem z 2022 roku. Wobec tego, głównym wyzwaniem jest obecnie cena surowca, a nie jego fizyczny brak. Kolejnym sprawdzianem dla rynku będzie tempo uzupełniania magazynów przed rozpoczęciem sezonu grzewczego, zwłaszcza w kontekście ewentualnego utrzymywania się ograniczeń w dostawach LNG z Zatoki Perskiej.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
