Hiszpański rząd przygotował projekt królewskiego dekretu, który ma uzależnić dostęp centrów danych do sieci elektroenergetycznej od spełnienia rygorystycznych wymogów energetycznych i środowiskowych. Najważniejszy z nich zakłada, że w każdej godzinie pracy co najmniej 80% zużywanej energii elektrycznej będzie musiało mieć pokrycie w nowej produkcji ze źródeł odnawialnych. Niespełnienie tych obowiązków ma skutkować wysokimi dopłatami do opłat sieciowych, a w skrajnych przypadkach nawet utratą prawa do przyłączenia. Obecnie jest to jedynie projekt przepisów, a konsultacje publiczne potrwają do 4 września 2026 roku.
Wymogi dodatkowości i korelacji godzinowej
Projekt ustawy wprowadza dwa kluczowe warunki: dodatkowość oraz korelację godzinową. Operator centrum danych będzie musiał pokrywać 80% całkowitego zużycia energii elektrycznej poprzez własne instalacje OZE lub jeden bądź więcej długoterminowych kontraktów PPA (Power Purchase Agreement) z producentami energii odnawialnej w Hiszpanii.
Istotne jest, że nie wystarczy roczne bilansowanie zielonej energii. Wymóg korelacji godzinowej oznacza, że w każdej godzinie co najmniej 80% poboru centrum danych musi być pokryte równoważną ilością energii odnawialnej wyprodukowanej w tej samej godzinie. Przykładowo, jeśli obiekt zużyje 100 MWh między 2:00 a 3:00, musi wykazać co najmniej 80 MWh produkcji z przypisanych mu źródeł OZE w tym samym czasie. To podejście jest znacznie bardziej rygorystyczne niż kupowanie gwarancji pochodzenia.
Dodatkowo, wymagana jest dodatkowość – nowe centrum danych musi oznaczać nowe moce OZE. Instalacje odnawialne w ramach autoconsumpcji lub kontraktu PPA muszą być uruchomione nie wcześniej niż 18 miesięcy przed rozpoczęciem pracy centrum danych lub pierwszym wykorzystaniem energii z tych źródeł. Kwalifikujące się umowy PPA mają obowiązywać co najmniej 10 lat i precyzyjnie określać strony, instalacje wytwórcze oraz magazyny energii. Wymóg 80% będzie obowiązywał, dopóki średni udział OZE w hiszpańskim miksie energetycznym nie przekroczy 90%.
Kogo obejmą nowe przepisy?
Główne obowiązki dotyczą centrów danych o mocy dostępowej do sieci wynoszącej co najmniej 1 MW. Wyłączono z nich obiekty służące obronności, ochronie ludności i bezpieczeństwu publicznemu.
Szerszy obowiązek raportowania, obejmujący efektywność energetyczną, wykorzystanie OZE i ślad wodny, ma objąć operatorów centrów danych, w których moc zainstalowanych systemów informatycznych wynosi co najmniej 500 kW. Dane te, z wyłączeniem informacji chronionych prawnie, mają być publikowane.
Przyczyny zaostrzenia regulacji
Zaostrzenie wymagań wynika nie tylko z troski o redukcję emisji, ale także z ograniczonej przepustowości sieci i ryzyka blokowania mocy przyłączeniowych przez niezrealizowane projekty. Od końca 2023 roku hiszpański operator sieci przesyłowej przyznał centrom danych ponad 6 GW zdolności dostępu, a w sieciach dystrybucyjnych od 2020 roku kolejne około 6 GW. Jest to kilkukrotnie więcej niż prognozowane zapotrzebowanie na poziomie 3,5–4 GW do 2030 roku, zgodnie z hiszpańską Strategią Sztucznej Inteligencji z 2024 roku.
Rząd obawia się, że rezerwowanie tak dużej części dostępnej mocy sieciowej może utrudnić przyłączanie innych sektorów, takich jak przemysł czy transport. Centra danych charakteryzują się płaskim profilem zużycia i działają całą dobę, co bez równoległej budowy nowych źródeł OZE mogłoby zwiększyć wykorzystanie elektrowni gazowych i koszty energii dla pozostałych odbiorców.
Konsekwencje i system kar
Projekt przewiduje konkretne kary za niedotrzymanie wymogów. Za niespełnienie wymogu dodatkowości przewidziano miesięczne dopłaty do stawek opłat i taryf sieciowych, wynoszące od 100% (przy pokryciu od 60% do mniej niż 80%) do 500% (przy pokryciu poniżej 20% rocznego zużycia).
Osobno oceniana będzie korelacja godzinowa. Jeśli udział godzin niespełniających warunku w danym miesiącu pozostanie poniżej 5%, dopłata wyniesie 10%. Przy naruszeniu w co najmniej 5%, ale mniej niż 20% godzin będzie to 30%, a od 20% godzin – 50%. Każdy kolejny miesiąc nieprzerwanego naruszenia podwyższa dopłatę o 10 punktów procentowych.
Najpoważniejszą konsekwencją może być utrata pozwoleń na dostęp i przyłączenie do sieci, jeśli przez pięć kolejnych lat dodatkowa produkcja OZE będzie pokrywać mniej niż 60% rocznego zużycia lub wymóg godzinowy będzie naruszany.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
