Aby wodór produkowany z odnawialnych źródeł energii (OZE) został uznany w Unii Europejskiej za odnawialne paliwo pochodzenia niebiologicznego (RFNBO), projekt musi spełnić szczegółowe wymogi dotyczące pochodzenia, czasu i lokalizacji produkcji energii, a także poziomu emisji gazów cieplarnianych. Status RFNBO, potwierdzany przez niezależny audyt, jest niezbędny dla realizacji celów dyrektywy RED III, która zakłada 42% udziału RFNBO w wodorze wykorzystywanym w przemyśle do 2030 roku, a do 2035 roku – 60%.
RFNBO – co to oznacza w praktyce?
Skrót RFNBO pochodzi od angielskiego terminu Renewable Fuels of Non-Biological Origin. W kontekście wodoru oznacza to produkt wytwarzany z wykorzystaniem odnawialnej energii elektrycznej, spełniający precyzyjne kryteria unijnych regulacji. Jest to istotne rozróżnienie, ponieważ powszechnie używane określenie „zielony wodór” nie jest tożsame z prawnym statusem RFNBO. Dla wielu odbiorców przemysłowych, a także w przypadku projektów korzystających z mechanizmów wsparcia, sama deklaracja „zieloności” wodoru może być niewystarczająca. Wymagane jest potwierdzenie zgodności produktu z unijnymi kryteriami, które następuje poprzez certyfikację realizowaną przez niezależne podmioty.
Trzy zasady i emisje: Podstawy kwalifikacji RFNBO
Zrozumienie wymogów RFNBO opiera się na odpowiedziach na cztery kluczowe pytania dotyczące źródła energii i procesu produkcji wodoru:
- Dodatkowość: Czy energia pochodzi z dodatkowych źródeł OZE?
- Korelacja czasowa: Czy energia odnawialna została wyprodukowana w odpowiednim czasie w stosunku do produkcji wodoru?
- Korelacja geograficzna: Czy źródło energii odnawialnej znajduje się w odpowiednim miejscu względem elektrolizera?
- Redukcja emisji: Czy projekt spełnia wymogi dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych?
Zasada dodatkowości
Zasada dodatkowości zapobiega sytuacji, w której rozwój produkcji wodoru zwiększa jedynie zapotrzebowanie na energię elektryczną, zamiast stymulować rozwój nowych źródeł OZE. W praktyce oznacza to konieczność powiązania elektrolizera z instalacją OZE, na przykład poprzez bezpośrednie połączenie lub odpowiednio skonstruowaną umowę PPA (Power Purchase Agreement). Spełnienie wymogów zależy również od wieku instalacji OZE, momentu rozpoczęcia jej eksploatacji oraz innych warunków prawnych. Analiza źródła energii jest kluczowa już na etapie projektowania instalacji wodorowej.
Korelacja czasowa
Drugie wymaganie dotyczy zgodności czasowej produkcji energii odnawialnej z procesem wytwarzania wodoru. Jest to szczególnie ważne dla źródeł niestabilnych, takich jak fotowoltaika czy energetyka wiatrowa. Inwestor musi analizować dostępność energii nie tylko w ujęciu rocznym, ale także godzinowym, co wpływa na wielkość instalacji OZE, sposób sterowania elektrolizerem oraz ewentualne wykorzystanie magazynów energii. Wymogi te będą z czasem coraz bardziej szczegółowe.
Korelacja geograficzna
Trzecia zasada, korelacja geograficzna, wymaga, aby źródło energii odnawialnej i instalacja produkująca wodór znajdowały się w odpowiedniej relacji przestrzennej, zgodnej z przepisami. Oznacza to, że wybór lokalizacji elektrolizera musi uwzględniać możliwość zapewnienia energii elektrycznej spełniającej wymogi RFNBO. W planowaniu projektu należy zatem wziąć pod uwagę lokalizację instalacji OZE, dostęp do sieci elektroenergetycznej oraz sposób dostarczania energii do elektrolizera.
Redukcja emisji gazów cieplarnianych
Oprócz powyższych zasad, projekt musi wykazać spełnienie wymogów dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych w całym procesie produkcji wodoru. Wymaga to gromadzenia danych i przeprowadzania obliczeń zgodnie z określoną metodologią. Wszystkie te wymagania wskazują na konieczność traktowania elektrolizera, instalacji OZE i magazynu energii jako jednego, zintegrowanego systemu, a o certyfikacji warto pomyśleć, zanim elektrolizer zostanie uruchomiony.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
