Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) otrzymał kolejny miliard złotych z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) na finansowanie programu Czyste Powietrze. Środki te mają na celu zapewnienie płynności wypłat dla beneficjentów, jednak same pieniądze nie rozwiązują wszystkich problemów programu. Wprowadzone zmiany, obowiązujące od 20 lipca 2026 roku, wskazują, że część zasad po dużej reformie z 2025 roku nadal wymagała dostosowania do praktyki, zwłaszcza w zakresie terminów realizacji inwestycji z prefinansowaniem, które wydłużono ze 120 do 180 dni.
Finansowanie programu Czyste Powietrze
Nowa transza, pochodząca z Polskiego Funduszu Rozwoju, zwiększa łączną kwotę pozyskaną z KPO w latach 2022–2026 do ponad 10,6 miliarda złotych. Całkowity planowany budżet z KPO na realizację Czystego Powietrza wynosi około 13,9 miliarda złotych, a NFOŚiGW już przygotowuje wnioski o kolejne 1,8 miliarda złotych. Program korzysta również z innych źródeł finansowania, w tym 7,9 miliarda złotych z programu FEnIKS oraz 10 miliardów złotych z Funduszu Modernizacyjnego. Stabilne finansowanie jest kluczowe dla utrzymania płynności i rozliczania inwestycji, jednak dla beneficjentów równie ważne jest sprawne przejście przez procedury i terminowe otrzymanie środków.
Ułatwienia w zasadach od lipca 2026 roku
Nowa odsłona programu Czyste Powietrze, uruchomiona 31 marca 2025 roku, wprowadziła szereg zmian, takich jak obowiązkowe potwierdzenie standardu energetycznego budynku, wsparcie operatorów dla części beneficjentów oraz limity kosztów mające zapobiegać zawyżaniu cen. Chociaż reforma odpowiadała na wcześniejsze problemy, niektóre nowe procedury okazały się zbyt restrykcyjne. Pakiet zmian wprowadzonych od 20 lipca 2026 roku ma na celu ich złagodzenie:
- Termin realizacji inwestycji z prefinansowaniem został wydłużony ze 120 do 180 dni.
- Wprowadzono możliwość kolejnych przedłużeń czasu realizacji przedsięwzięcia, przy czym pojedyncze wydłużenie może trwać maksymalnie sześć miesięcy. Ma to ułatwić inwestycje napotykające problemy z wykonawcami, dostawami urządzeń czy zakresem prac.
- Dodano wyjątki od zasady trzyletniego okresu własności budynku.
- Zwiększono wsparcie jednostkowe dla wybranych prac termomodernizacyjnych.
- Uproszczono procedurę potwierdzania wykonania inwestycji.
Skala programu i dalsze wyzwania
Czyste Powietrze to program o znaczącej skali. Według danych NFOŚiGW, zawarto już około 971 tysięcy umów, zakończono ponad 645 tysięcy przedsięwzięć, a dzięki dotacjom wymieniono ponad 603 tysiące nieefektywnych źródeł ciepła. Przy takiej liczbie realizowanych projektów, nawet niewielkie trudności proceduralne mogą dotknąć tysięcy gospodarstw domowych. Kolejny miliard złotych z KPO jest zatem niezbędnym wsparciem finansowym, ale nie zamyka dyskusji o efektywności działania programu. Czyste Powietrze wymaga ciągłego dostrajania zasad, aby chronić beneficjentów, zapewniając jednocześnie kontrolę jakości i sprawne wypłaty.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
