Zainteresowanie magazynami energii wśród przedsiębiorstw rośnie, jednak wielu klientów boryka się z brakiem narzędzi do weryfikacji analiz stopy zwrotu przedstawianych przez sprzedawców. Często oferty kuszą nierealnie krótkimi okresami zwrotu, rzędu 2-3 lat, które w praktyce rzadko znajdują uzasadnienie w charakterystyce odbiorcy.
Na rynku, w obliczu nasycenia segmentu fotowoltaiki, obserwuje się przenoszenie aktywności handlowców na sprzedaż magazynów energii. Choć część z nich działa profesjonalnie, wielu kieruje się jedynie obietnicą szybkiego zysku, nie popierając jej rzetelnymi wyliczeniami. Tego typu analizy, często okraszone skomplikowanym słownictwem, nierzadko pomijają kluczowe aspekty ekonomiczne i techniczne.
Typowe błędy w ofertach magazynów energii
Weryfikacja założeń ofertowych pokazuje, że często popełniane są błędy, które zawyżają potencjalne korzyści. W jednym z analizowanych przypadków, klient o rocznym zapotrzebowaniu około 1,3 GWh i mocy zamówionej 400 kW otrzymał ofertę magazynu o mocy 500 kW i pojemności 1200 kWh. Już sama moc urządzenia wymagała podwyższenia mocy zamówionej, co generowało wyższe koszty stałe.
Częstym problemem jest wycena maksymalnych korzyści z każdego elementu systemu bez sprawdzenia, czy poszczególne źródła przychodu nie wykluczają się wzajemnie. Rzetelna optymalizacja wymaga analizy danych w interwałach odpowiadających rozliczeniom i sterowaniu, a nie wyłącznie na podstawie danych zagregowanych. Dodatkowo, w ofertach często brakuje:
- Weryfikacji modelu zakupu energii klienta pod kątem strategii arbitrażu, zwłaszcza w kontekście wieloletnich umów.
- Uwzględnienia rzeczywistych parametrów pracy magazynu, takich jak głębokość rozładowania (DoD) czy sprawność w obiegu (RTE), często zakładanych na nierealnym poziomie 100%.
- Modelu ekonomicznego pokazującego rentowność systemu w czasie, zamiast prostej ekstrapolacji z jednego roku.
- Kalkulacji degradacji baterii, kosztów operacyjnych (OPEX), przeglądów, kosztów dostępu do systemu zarządzania energią (EMS) oraz kosztu pieniądza w czasie.
- Analizy scenariuszowej, która uzasadnia dobór konkretnej mocy i pojemności, a także porównuje je z alternatywnymi konfiguracjami pod kątem wskaźników IRR czy NPV.
Wspomniana analiza dla klienta o zapotrzebowaniu 1,3 GWh wykazała, że magazyn o mocy 0,3 MW zapewniłby stopę zwrotu (IRR) o około 3 punkty procentowe wyższą niż proponowane urządzenie. Nawet magazyn 0,3 MW/0,6 MWh mógłby ograniczyć koszty opłaty mocowej o około 30%. Przy konserwatywnych założeniach, projekt miał szansę zwrotu w 3-4 lata, bez konieczności opierania się na mniej pewnych źródłach przychodów.
Większa moc nie zawsze oznacza lepszą inwestycję
Kolejny przykład dotyczył przedsiębiorstwa zużywającego około 18 GWh rocznie, z mocą szczytową 2,9 MW i mocą zamówioną 3 MW. Pierwotna propozycja obejmowała magazyn energii 4 MW/8 MWh oraz zwiększenie mocy zamówionej do 4 MW, aby w pełni wykorzystać potencjał magazynu. Zakładano redukcję kosztów energii o 12% oraz opłaty mocowej o 11%. Kluczowym czynnikiem okazał się jednak wzrost kosztów stałych o 33% wynikający z podwyższenia mocy zamówionej. Wraz z degradacją baterii przychody z magazynu maleją, podczas gdy koszty stałe pozostają lub rosną, co negatywnie wpływa na stopę zwrotu.
Wariant zoptymalizowany, zakładający brak podwyższania mocy zamówionej i zastosowanie magazynu o mocy 3 MW i pojemności 6 MWh, choć generował nieco mniejsze oszczędności na kosztach energii (9%), znacząco poprawił IRR. Stopa zwrotu w tej konfiguracji była prawie dwukrotnie wyższa niż w wariancie początkowym, spełniając oczekiwania inwestora. Pokazuje to, że maksymalizacja technicznego wykorzystania magazynu nie zawsze idzie w parze z maksymalizacją wartości inwestycji.
Kiedy magazyn energii może być nieopłacalny?
W niektórych przypadkach, mimo rosnącego zainteresowania, magazyn energii może okazać się nieefektywny. Analiza profilu zużycia energii klienta o wolumenie około 1,7 GWh rocznie wykazała, że ze względu na wysoki stosunek godzin szczytowych do pozaszczytowych (średni współczynnik opłaty mocowej K=0,99), przesunięcie wolumenu wymagałoby magazynu o bardzo dużej pojemności. Dodatkowo, niewielkie zużycie energii w szczycie popołudniowym ograniczało potencjał do rozładowywania magazynu w godzinach o najwyższych cenach energii.
W tym przypadku nawet mniejszy magazyn, np. 100 kW/200 kWh, nie był w stanie wygenerować istotnych oszczędności na opłacie mocowej, zmieniając średni współczynnik K jedynie z 0,99 na 0,98, co przekładało się na zaledwie około 10 tys. zł oszczędności rocznie. Taka sytuacja wskazuje, że dla niektórych profili zużycia inwestycja w magazyn energii może nie być uzasadniona ekonomicznie.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: WysokieNapiecie.pl.
