Technologie związane z produkcją, magazynowaniem i wykorzystaniem wodoru, zwłaszcza zielonego, nabierają charakteru dual use, czyli podwójnego zastosowania, stając się istotnym elementem bezpieczeństwa narodowego. Polska planuje wprowadzenie dotacji dla technologii o podwójnym zastosowaniu, a program „H2E – Hydrogen for Executives” firmy Studium Wodoru, skupiający się na kształceniu w tym zakresie, rozpocznie się w styczniu 2027 roku.
Wodór w kontekście bezpieczeństwa energetycznego
Wodór, powszechnie stosowany w przemyśle chemicznym, rafineryjnym, nawozowym, hutnictwie oraz coraz częściej w transporcie i magazynowaniu energii, jest kluczowy dla bezpieczeństwa energetycznego państwa. Kraje takie jak Korea Południowa, Chiny, Austria i Finlandia już traktują wodór jako ważny składnik przyszłego systemu energetycznego, wspierającego dekarbonizację i zwiększającego niezależność energetyczną.
Zielony wodór, produkowany z odnawialnych źródeł energii, pozwala ograniczyć uzależnienie od importu paliw kopalnych. Może pełnić funkcję strategicznego magazynu energii, przekształcając nadwyżki z farm wiatrowych i fotowoltaicznych, co jest szczególnie ważne dla Polski rozwijającej energetykę odnawialną i potrzebującej stabilności systemu.
Cywilne i wojskowe zastosowania technologii wodorowych
Rozwój cywilnej gospodarki wodorowej koncentruje się na przemyśle, transporcie i energetyce, zwłaszcza w sektorach trudnych do bezpośredniej elektryfikacji. Wodór znajduje zastosowanie tam, gdzie kluczowe są mobilność, autonomiczność i długi czas działania, a dodatkowo może być produkowany lokalnie, nawet w małych instalacjach.
W sektorze obronnym, charakteryzującym się wysokim zapotrzebowaniem na niezawodne źródła energii, wodór może zasilać bazy wojskowe, stanowiska dowodzenia, systemy radarowe i infrastrukturę komunikacyjną. Połączenie elektrolizerów, magazynów wodoru i ogniw paliwowych może tworzyć niezależne mikro-sieci energetyczne, odporne na awarie. Ogniwa paliwowe, dzięki cichej pracy, niskiej emisji cieplnej i długotrwałemu działaniu, mogą być wykorzystywane w pojazdach specjalistycznych, bezzałogowych systemach lądowych i systemach rozpoznania.
Mobilne instalacje wodorowe, często umieszczane w przenośnych kontenerach, mogą służyć podwójnie. W czasie pokoju produkują wodór na potrzeby lokalnego transportu, a ciepło z elektrolizy zasila lokalne ciepłownie. Ogniwa paliwowe mogą być źródłem zasilania rezerwowego dla szpitali czy zakładów produkcyjnych. W sytuacjach kryzysowych te same instalacje mogą produkować wodór do napędu pojazdów wojskowych oraz pojazdów ewakuacyjnych, a także dostarczać energię tam, gdzie uszkodzone zostały linie energetyczne. Ważną cechą jest ich odporność na ataki cybernetyczne i możliwość pracy offline.
Potencjał Polski w rozwoju wodoru dual-use
Polska posiada szczególne możliwości wykorzystania koncepcji dual use wodoru. Wynika to z rozwiniętego przemysłu chemicznego, dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii, w tym morskich farm wiatrowych, strategicznego położenia w Europie Środkowej, potrzeby wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego oraz modernizacji transportu. Dodatkowo, polska armia przechodzi obecnie jedną z największych modernizacji, co stwarza dalsze perspektywy dla technologii wodorowych.
Kształcenie specjalistów: program H2E
Rozwój infrastruktury wodorowej wymaga odpowiednio wykwalifikowanych kadr. Program „H2E – Hydrogen for Executives”, inicjatywa polskiej firmy Studium Wodoru, rozpocznie się w styczniu 2027 roku. Zakłada on kształcenie dualne, bazując na współpracy z ekspertami i praktykami, głównie z Niemiec, co zapewnia dostęp do zachodniego know-how. Integralną częścią programu są wycieczki studyjne do instalacji produkujących zielony wodór.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.


