Rząd planuje przeznaczyć 4,8 mld zł na obniżenie kosztów energii elektrycznej dla przemysłu energochłonnego. Finansowanie programu ma pochodzić z czasowej podwyżki podatku CIT dla wybranych firm z sektora naftowo-gazowego oraz dystrybucji i przesyłu energii elektrycznej. Projekt ustawy w tej sprawie (UD459) pojawił się w wykazie prac legislacyjnych 20 sierpnia i ma zostać przyjęty w bieżącym kwartale.
Wsparcie w ramach unijnych ram CISAF
Proponowane rozwiązanie ma być realizowane w oparciu o unijne ramy pomocy publicznej Clean Industrial State Aid Framework (CISAF), które umożliwiają tymczasowe, maksymalnie trzyletnie, obniżenie cen energii elektrycznej. Wsparcie może objąć do 50% średniej rocznej ceny hurtowej i maksymalnie 50% rocznego zużycia energii, z obniżką nie większą niż do 50 euro/MWh.
Beneficjenci programu będą zobowiązani zainwestować co najmniej połowę otrzymanej pomocy w dekarbonizację swojej działalności, np. w odnawialne źródła energii (OZE), magazyny energii lub zwiększenie efektywności energetycznej. Takie programy wdrożyły już inne kraje UE, m.in. Niemcy (3,8 mld euro), Słowenia (334 mln euro), Bułgaria (90 mln euro) oraz Irlandia (300 mln euro).
Finansowanie z czasowej podwyżki CIT
Kluczową kwestią jest źródło finansowania programu o wartości 4,8 mld zł. Rząd zakłada, że środki pochodzić będą z czasowej podwyżki podatku CIT dla firm o rocznych przychodach przekraczających 50 mln euro, działających w sektorze naftowo-gazowym oraz w dystrybucji i przesyle energii elektrycznej. Planowane stawki CIT wyniosą: 30% w 2027 roku, 26% w 2028 roku i 23% w 2029 roku, by w 2030 roku powrócić do podstawowej stawki 19%. Jest to kolejna próba wprowadzenia tzw. podatku od nadzwyczajnych zysków, który w przeszłości spotkał się z oporem.
Nowe rozporządzenie taryfowe dla przemysłu
Niezależnie od programu CISAF, w połowie lipca do konsultacji publicznych trafił projekt nowego rozporządzenia Ministra Energii w sprawie taryf, które ma zastąpić dotychczasowe, wygasające 7 września 2026 roku. Projekt przewiduje preferencje dla przemysłu energochłonnego w postaci obniżenia o 10% stałego składnika stawki sieciowej oraz o 50% zmiennego składnika stawki sieciowej.
Z ulg tych mogliby skorzystać odbiorcy podpięci do sieci o napięciu co najmniej 110 kV, zużywający minimum 100 GWh energii rocznie na własne potrzeby przemysłowe. Szacuje się, że dotyczyłoby to około 74 podmiotów, a łączne korzyści wyniosłyby około 316 mln zł. Projekt wprowadza również strefy czasowe w rozliczeniach opłaty jakościowej, promujące elastyczne zużycie energii w okresach wysokiej generacji z OZE.
Niska skala wsparcia i porównania z UE
Proponowane w projekcie rozporządzenia taryfowego rozwiązania dla przemysłu energochłonnego nie spotkały się z zadowoleniem branży. Krytyczne uwagi zgłosiły firmy przemysłowe, organizacje branżowe, a także Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Ministerstwo Finansów i Gospodarki, wskazując na niewystarczającą skalę wsparcia.
Przykłady z innych krajów UE pokazują znacznie szersze ulgi. W Niemczech podmioty zużywające powyżej 10 GWh rocznie mogą uzyskać od 80% do 90% ulgi. We Francji możliwe są ulgi do 81% dla odbiorców o stabilnym profilu (powyżej 10 GWh rocznie) lub 74-76% dla innych kategorii. Hiszpania tymczasowo obniżyła o 80% koszty dostępu do sieci przesyłowych i dystrybucyjnych dla firm spełniających określone kryteria zużycia.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: WysokieNapiecie.pl.
