Irański minister ropy naftowej Mohsen Paknedżad ogłosił 23 sierpnia odkrycie znacznego złoża gazu ziemnego w południowej prowincji Fars. Według wstępnych szacunków, złoże zawiera ponad 212 mld m³ surowca, z czego około 160 mld m³ jest technicznie możliwe do wydobycia. Mimo imponującej skali odkrycia, gaz ten nie trafi szybko na światowy rynek ze względu na konieczność rozwoju złoża, odbudowę infrastruktury oraz obowiązujące sankcje.
Charakterystyka nowego złoża
Nowo odkryte złoże, którego nazwy dotychczas nie ujawniono, znajduje się w południowej części prowincji Fars. Według danych Reutersa, struktury geologiczne zawierają ponad 212,4 mld m³ gazu, z czego około 161,4 mld m³ ma potencjał wydobywczy. Irańska agencja Shana podaje nieco inne wartości: ponad 7,5 biliona stóp sześciennych gazu w złożu i około 5,4 biliona stóp sześciennych zasobów wydobywalnych, co odpowiada około 153 mld m³. Różnice te mogą wynikać z przyjętego współczynnika wydobycia.
Minister Paknedżad określił odkryty surowiec jako gaz słodki, co oznacza niską zawartość siarkowodoru i innych zanieczyszczeń. Taki gaz wymaga mniej skomplikowanego i tańszego oczyszczania. W złożu mają znajdować się również kondensaty gazowe, zwiększające jego wartość ekonomiczną. Nie podano jednak planowanej wydajności odwiertów, kosztów zagospodarowania ani terminu rozpoczęcia produkcji.
Znaczenie odkrycia dla Iranu
Około 160 mld m³ wydobywalnego gazu to znacząca ilość, odpowiadająca około ośmiu miesiącom pracy całego irańskiego sektora gazowego, biorąc pod uwagę deklarowaną przed konfliktem produkcję na poziomie około 650 mln m³ dziennie. Minister porównał te zasoby do około 15 lat produkcji pierwszej fazy pola South Pars.
Jednak w kontekście całkowitych zasobów Iranu, odkrycie jest mniej przełomowe. Według OPEC, Iran w 2024 roku dysponował około 33,99 biliona m³ potwierdzonych zasobów gazu. Nowe 212 mld m³ stanowi zatem około 0,6% tej wartości. Dalsze badania geologiczne są niezbędne do formalnego zaliczenia tych zasobów do potwierdzonych rezerw.
Wyzwania Iranu jako producenta gazu
Iran, posiadający drugie co do wielkości potwierdzone zasoby gazu na świecie i będący jednym z największych producentów (około 277,6 mld m³ gazu na rynek w 2024 roku według OPEC), boryka się z problemami w zaspokojeniu własnego zapotrzebowania. Gaz pokrywa ponad dwie trzecie zużycia energii pierwotnej kraju i około 85% produkcji energii elektrycznej w 2022 roku. Niskie, dotowane ceny, rozbudowana sieć gazowa i rozwój przemysłu napędzają popyt krajowy. Jednocześnie niedostateczne inwestycje, starzejąca się infrastruktura i brak odpowiednich magazynów prowadzą do niedoborów w okresach szczytowego zapotrzebowania.
Według Reutersa, uderzenia prowadzone od końca lutego 2026 roku zmniejszyły zdolności produkcyjne gazu o około 230 mln m³ dziennie. Nowe złoże może więc posłużyć przede wszystkim odbudowie bezpieczeństwa energetycznego samego Iranu. Przed rozpoczęciem wydobycia konieczne będą dalsze odwierty, projekt zagospodarowania oraz budowa instalacji zbiorczych, oczyszczalni gazu i gazociągów.
Brak szybkiego wpływu na rynek europejski
W krótkiej perspektywie odkrycie nie wpłynie na europejskie ceny gazu. Iran nie eksportuje obecnie skroplonego gazu ziemnego (LNG), a cały jego międzynarodowy handel gazem odbywa się rurociągami do sąsiednich krajów. W 2023 roku Iran wyeksportował około 14,6 mld m³ gazu, z czego 87% trafiło do Iraku i Turcji. Wolumen ten jest niewielki w porównaniu z produkcją i krajowym zużyciem, a przepływy bywają ograniczane w okresach zwiększonego zapotrzebowania wewnętrznego.
Aby nowy gaz mógł dotrzeć na dalsze rynki, niezbędne byłyby kosztowne inwestycje w nowe połączenia rurociągowe lub instalacje skraplania LNG. Oba rozwiązania wymagają zagranicznych technologii i wieloletniej realizacji, co jest znacznie utrudnione przez obowiązujące sankcje gospodarcze. Odkrycie wzmacnia zatem długoterminową pozycję surowcową Iranu, ale nie stanowi nowego źródła dostaw dla Europy w najbliższym czasie. O jego rzeczywistym znaczeniu zdecyduje tempo zagospodarowania, dostęp do finansowania i sytuacja polityczna.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
