Wykorzystanie zużytych baterii z samochodów elektrycznych w stacjonarnych magazynach energii jest technicznie możliwe, jednak wiąże się z szeregiem nowych obowiązków prawnych i odpowiedzialności. Jak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Rozwoju i Technologii udzielonej GLOBENERGIA, podmiot dokonujący zmiany przeznaczenia baterii staje się jej wytwórcą, co nakłada na niego pełną odpowiedzialność za zgodność produktu w nowym zastosowaniu.
Podmiot dokonujący repurposingu staje się wytwórcą
Proces przekształcania baterii trakcyjnej z pojazdu elektrycznego w stacjonarny magazyn energii jest określany jako repurposing. Ministerstwo Rozwoju i Technologii precyzuje, że firma, która przeprowadza taką operację, a następnie wprowadza zmodyfikowaną baterię do obrotu lub oddaje ją do użytku, jest traktowana jako jej wytwórca. Oznacza to, że przejmuje ona pełną odpowiedzialność za zgodność baterii z obowiązującymi przepisami w jej nowym zastosowaniu. Poprzednia homologacja baterii jako części samochodowej nie jest wystarczająca i nie zwalnia z tej odpowiedzialności.
Wymagana nowa ocena zgodności i badania
Zgodnie z wyjaśnieniami resortu, baterie przeznaczone do drugiego życia muszą przejść nową ocenę zgodności. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542, które w artykule 17 ust. 3 wprost wymaga dodatkowej oceny zgodności dla baterii, których przeznaczenie zostało zmienione. Podmiot odpowiedzialny musi zapewnić zgodność z tym rozporządzeniem oraz innymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa produktu, zdrowia, środowiska i transportu.
W praktyce stosuje się moduł A, czyli wewnętrzną kontrolę produkcji. Wytwórca jest zobowiązany do przygotowania szczegółowej dokumentacji technicznej, uwzględniającej konstrukcję baterii po zmianie zastosowania. Niezbędne jest również przeprowadzenie oceny ryzyka oraz dysponowanie wynikami wymaganych badań wydajności i bezpieczeństwa. Dopiero na tej podstawie można wykazać zgodność baterii w jej nowej funkcji.
Deklaracja zgodności UE i oznakowanie CE
Konsekwencją dodatkowej oceny zgodności jest konieczność sporządzenia deklaracji zgodności UE oraz zapewnienie odpowiedniego oznakowania CE. Ministerstwo podkreśla, że wcześniejsze dokumenty dotyczące zastosowania baterii w samochodzie nie zastępują tych nowych wymagań. Bateria, która spełniała normy jako element pojazdu, musi udowodnić swoją zgodność w zupełnie innych warunkach użytkowania jako stacjonarny magazyn energii.
Rola laboratoriów i odpowiedzialność
Wytwórca może zlecić niezbędne badania wyspecjalizowanym lub akredytowanym laboratoriom. Jednakże, w przypadku stosowania modułu A, udział jednostki notyfikowanej nie jest obowiązkowy, a co najważniejsze – odpowiedzialność za produkt pozostaje po stronie wytwórcy. Zlecenie badań nie przenosi odpowiedzialności na laboratorium.
Baterie z pojazdów wycofanych z eksploatacji
Szczególną uwagę należy zwrócić na baterie pochodzące z pojazdów wycofanych z eksploatacji. W takim przypadku mogą mieć zastosowanie również przepisy dotyczące odpadów i legalnego demontażu pojazdów. Jeśli bateria ma status odpadu, jej ponowne wprowadzenie do obrotu wymaga uwzględnienia dodatkowych wymagań prawa odpadowego.
Podsumowując, drugie życie baterii z samochodów elektrycznych w roli magazynów energii jest możliwe, ale wymaga od podmiotów dokonujących zmian pełnego przestrzegania nowych, rygorystycznych procedur oceny zgodności i przyjęcia odpowiedzialności producenta.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: Testo. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
