ORLEN Charge uruchomiło pierwsze w Polsce publiczne punkty ładowania dla elektrycznych samochodów ciężarowych, wykorzystujące standard Megawatt Charging System (MCS). Stacje o mocy do 1,5 MW powstały na Miejscach Obsługi Podróżnych (MOP) Stobiecko Szlacheckie Wschód i Zachód, zlokalizowanych przy autostradzie A1 w województwie łódzkim. Ta inwestycja stanowi pilotaż, zapowiadając jednocześnie rozwój infrastruktury dla transportu drogowego w najbliższych latach.
Infrastruktura na A1 i dostępne standardy
Nowe instalacje ORLEN Charge na MOP-ach Stobiecko Szlacheckie Wschód i Zachód zapewniają obsługę przewoźników poruszających się autostradą A1 w obu kierunkach. Każda z dwóch lokalizacji oferuje:
- Cztery punkty ładowania dla samochodów osobowych, każdy o mocy do 400 kW.
- Jedno stanowisko MCS o mocy do 1,5 MW, które umożliwia również ładowanie pojazdów ciężarowych ze złączem CCS o mocy do 600 kW.
- Dodatkowe, niezależne stanowisko CCS dedykowane dla samochodów ciężarowych.
Łącznie na obu MOP-ach uruchomiono osiem punktów dla samochodów osobowych oraz cztery stanowiska przeznaczone dla transportu ciężkiego. Taka konfiguracja pozwala na obsługę zarówno ciężarówek korzystających z obecnie bardziej rozpowszechnionego standardu CCS, jak i nowszych modeli przystosowanych do ładowania przez złącze MCS.
Potencjał Megawatt Charging System
Standard MCS został zaprojektowany z myślą o ciężkich pojazdach użytkowych, maszynach oraz autobusach, które posiadają znacznie większe akumulatory niż samochody osobowe. Ładowanie z mocą 1,5 MW pozwala teoretycznie na przekazanie 25 kWh energii w ciągu minuty. Uzupełnienie 500 kWh baterii zajęłoby w idealnych warunkach około 20 minut, co ma kluczowe znaczenie dla pojazdów wykonujących przewozy dalekobieżne.
W praktyce czas ładowania może być dłuższy, zależny od parametrów pojazdu, temperatury baterii, jej poziomu naładowania oraz krzywej ładowania. Nie każda elektryczna ciężarówka jest w stanie przyjąć pełne 1,5 MW, a zainstalowany przez ORLEN inteligentny system zarządzania mocą rozdziela dostępną energię pomiędzy jednocześnie ładowane pojazdy.
Organizacja CharIN, odpowiedzialna za rozwój MCS, zaleca dla tego standardu zakres napięcia od 400 do 1250 V oraz natężenie prądu do 3000 A, co wskazuje na techniczną możliwość osiągania jeszcze wyższych mocy. Głównym celem MCS jest jednak skrócenie czasu ładowania do poziomu, który umożliwi jego połączenie z obowiązkową przerwą kierowcy.
Znaczenie lokalizacji i unijne wymagania
Autostrada A1, łącząca porty Trójmiasta z centrum i południem kraju oraz Czechami, stanowi jeden z najważniejszych korytarzy transportowych w Polsce. Umiejscowienie punktów dużej mocy przy głównych trasach jest kluczowe dla elektryfikacji transportu ciężkiego, pozwalając na efektywne planowanie postojów i unikanie długotrwałego zajmowania stanowisk ładowania.
Rozbudowa infrastruktury ładowania pojazdów ciężkich jest również wymogiem unijnego rozporządzenia AFIR. Zgodnie z nim, do końca 2025 roku stacje dla elektrycznych ciężarówek mają być rozmieszczone w obu kierunkach na co najmniej 15% długości sieci TEN-T, oferując łącznie minimum 1,4 MW mocy i przynajmniej jeden punkt o mocy nie mniejszej niż 350 kW. Do końca 2030 roku punkty te mają być dostępne co 60 km na bazowych trasach TEN-T i co 100 km na pozostałej części sieci.
Komisja Europejska wspiera także inicjatywę Clean Transport Corridors, której celem jest przyspieszenie budowy co najmniej 400 lokalizacji ładowania ciężarówek, obejmujących ponad 2900 punktów. Trasa Morze Północne–Bałtyk, przebiegająca przez Polskę, jest jednym z objętych nią korytarzy. Wyzwaniem pozostaje jednak czas oczekiwania na odpowiednio mocne przyłącza elektroenergetyczne.
Plany rozwoju i wyzwania
Pilotażowe stacje na A1 stanowią początek szerszej fali inwestycji. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zakwalifikował do wsparcia 170 projektów, które przewidują budowę 843 ogólnodostępnych stacji ładowania transportu ciężkiego. Ich łączna moc ma przekroczyć 600 MW, a większość z nich powstanie wzdłuż bazowej sieci TEN-T, a także przy centrach logistycznych, terminalach intermodalnych i bazach transportowych. Zarekomendowane dofinansowanie wynosi około 942 mln zł z budżetu programu 2 mld zł pochodzącego z Funduszu Modernizacyjnego.
Największym wyzwaniem w realizacji tych planów pozostaje zapewnienie odpowiednich przyłączy elektroenergetycznych. Jeden punkt MCS może pobierać moc porównywalną z zapotrzebowaniem setek gospodarstw domowych. Hub obsługujący kilka ciężarówek jednocześnie wymaga wielomegawatowego zasilania, a często także lokalnego magazynu energii i rozbudowy sieci dystrybucyjnej.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
