Europejskie magazyny gazu ziemnego osiągnęły pod koniec sierpnia historycznie niski poziom zapełnienia. Według danych z 26 sierpnia, średnia dla Europy wynosi 715 TWh, co przekłada się na nieco ponad 63% pojemności. Jest to wynik niższy niż w roku 2021, kiedy zapasy gazu wynosiły prawie 730 TWh.
Zróżnicowanie zapasów w krajach UE
Sytuacja w poszczególnych krajach jest zróżnicowana. Polska ma magazyny zapełnione w ponad 90%, Włochy w ponad 81%, a Francja w ponad 67%. Jednakże Niemcy, największy konsument gazu w Unii Europejskiej, ledwo przekraczają 51% zapełnienia. Niderlandy, które doświadczyły srogiej zimy, mają niespełna 45% zapasów. Niepokojący jest również stan magazynu Inčukalns na Łotwie, obsługującego zimą cały region bałtycki i Finlandię, gdzie zapasy wynoszą niecałe 45% (11 TWh, w porównaniu do 14 TWh w kryzysowym roku 2022).
Wyzwania regulacyjne i rynkowe
Obowiązujący cel regulacyjny, czyli 80% zapełnienia magazynów przed 1 listopada, wydaje się nierealny dla wielu państw. Nawet obniżony próg 70%, przewidziany dla „trudnych warunków rynkowych”, będzie trudny do osiągnięcia. Od kryzysu gazowego w latach 2021-2022 załamał się tradycyjny model biznesowy kupowania gazu latem i droższej sprzedaży zimą, oparty w dużej mierze o kontrakty długoterminowe z Rosją. Obecnie, ze względu na niekorzystne spready lato-zima, traderzy niechętnie wchodzą w ten model, oczekując dopłat ze strony rządów. Takie dopłaty zostały wprowadzone w Niderlandach, Włoszech, Belgii i Danii. Niemcy musiały wycofać się ze sprzecznej z prawem unijnym opłaty Gasspeicherumlage.
Niedobór LNG i prognozy cenowe
Według analizy firmy Montel, aby zbliżyć się do celów magazynowania, w Europie w sierpniu, wrześniu i październiku powinno zawijać co najmniej 140 gazowców LNG miesięcznie, czyli łącznie 420 ładunków. Tymczasem w okresie maj-lipiec średnia wyniosła zaledwie 105 ładunków. Aby przyciągnąć odpowiednią ilość gazu, cena spot w Europie (hub TTF) powinna przekraczać 60 euro za MWh. Obecnie jest to około 66 euro, jednak dostawy nadal są niewystarczające. Ceny gazu na europejskim rynku wzrosły dwukrotnie od początku sytuacji w Zatoce Perskiej, przewyższając prognozy rynkowe na zimę. Wzmożona konkurencja z Azją o dostawy LNG, zwłaszcza po utracie dostaw z Kataru, dodatkowo komplikuje sytuację.
Perspektywy cenowe i sytuacja Niemiec
Bank Goldman Sachs ostrzega przed gwałtownym skokiem cen w grudniu. Szacuje, że w przypadku utrzymania blokady Cieśniny Ormuz i wysokich płatności Azji za LNG, ceny na TTF mogą wzrosnąć do 100 euro za MWh, aby przyciągnąć transporty do Europy. Jeszcze kilka miesięcy temu prognozowano 50 euro za MWh. Thorsten Storck z Verivox przewiduje, że utrzymanie wysokich cen hurtowych może zwiększyć koszty gazu dla niemieckich odbiorców końcowych o 3,8 mld euro w przyszłym roku. Niemcy potrzebowałyby dodatkowo około 36 ładunków LNG, co odpowiada ich łącznemu importowi w ciągu ostatnich czterech miesięcy. David Lewis z Wood Mackenzie prognozuje, że Niemcy mogą zbilansować niedobory, ograniczając eksport gazu do Czech, Polski i Austrii o około 23% w porównaniu z poprzednią zimą, a także spodziewany jest spadek importu z Belgii i Niderlandów.
Polska i wpływ na przemysł
W Polsce Orlen prowadzi napełnianie magazynów, licząc na sprzedaż sprowadzonego gazu, choć polskie magazyny nie należą do największych. Nawet jeśli gazu nie zabraknie, jego wysoka cena będzie problemem, zwłaszcza dla przemysłu, który często kupuje gaz po cenach indeksowanych giełdą. Chaos rynkowy i niepewność cen odstraszają dużych inwestorów przemysłowych, którzy przenoszą kapitał do USA i Chin, gdzie mają gwarancję stabilnych i niższych cen. Dotychczas kraje UE i Bruksela nie opracowały wspólnej strategii zapobiegania tej sytuacji.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: HVAC / branża ogólna. Inspiracja źródłowa: WysokieNapiecie.pl.
