Ukraiński regulator energetyczny NKREKP wprowadził zmiany w zasadach rozliczania energii z domowych instalacji fotowoltaicznych, obowiązujące od 11 sierpnia 2026 roku. Zgodnie z uchwałą nr 1360, gwarantowana zielona taryfa będzie przysługiwać za energię oddaną do sieci wyłącznie w określonych godzinach. Nowe rozwiązania, choć wprowadzają ograniczenia, oferują prosumentom wyższe stawki niż te dostępne w polskim systemie net-billingu opartym na rynkowej miesięcznej cenie energii elektrycznej (RCEm).
Nowe zasady rozliczania na Ukrainie
Zgodnie z uchwałą, energia z domowych instalacji PV będzie kwalifikowana do rozliczenia według zielonej taryfy tylko w następujących przedziałach czasowych:
- od 1 kwietnia do 31 października – od 4:00 do 23:00,
- od 1 listopada do 31 marca – od 6:00 do 21:00.
Są to szerokie przedziały, obejmujące większość naturalnej produkcji fotowoltaicznej. Energia oddana do sieci poza tymi godzinami, a także energia pochodząca z magazynów energii, będzie wyceniana według godzinowych cen obowiązujących na ukraińskim rynku dnia następnego. Regulator określił również, że maksymalna ilość energii objęta zieloną taryfą nie może przekroczyć mocy instalacji zapisanej w umowie. Celem tych zmian jest eliminacja sytuacji, w których domowe elektrownie słoneczne oddają energię w nocy, raportują produkcję przekraczającą ich moc nominalną lub wykorzystują magazyny do arbitrażu na gwarantowanych stawkach.
Aktualna zielona taryfa dla nowych instalacji uruchomionych od początku 2026 roku do końca 2029 roku wynosi 6,1331 UAH/kWh. Przy średnim kursie NBP z 24 sierpnia 2026 roku odpowiada to około 0,507 zł/kWh. Wartość ta jest kwartalnie przeliczana w oparciu o średni kurs hrywny do euro. Ukraiński model zakłada także miesięczne bilansowanie ilościowe, gdzie zielona taryfa dotyczy kwalifikowanej nadwyżki produkcji ponad miesięczne zużycie gospodarstwa domowego.
Polski net-billing i jego specyfika
W Polsce system net-billingu opiera się na rozliczeniu wartości nadwyżek energii wprowadzonych do sieci według rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej (RCEm). Bilansowanie energii odbywa się godzinowo, a następnie nadwyżki są wyceniane. W przeciwieństwie do Ukrainy, polski system nie wyznacza konkretnych godzin, w których energia może być objęta RCEm – każda kilowatogodzina z godzinowego salda eksportu otrzymuje tę samą cenę miesięczną.
RCEm za lipiec 2026 roku wyniosła 0,26288 zł/kWh netto. Wartość zapisywana na depozycie prosumenckim jest zwiększana o współczynnik 1,23, co w praktyce oznaczało około 0,323 zł za każdą kilowatogodzinę lipcowej nadwyżki. Depozyt prosumencki jest ważny przez 12 miesięcy, a maksymalna wypłata niewykorzystanej nadwyżki wynosi 20% wartości wprowadzonej energii. Prosumenci rozpoczynający produkcję od 1 lipca 2024 roku są już rozliczani godzinowo, a wcześniejsi mają możliwość dobrowolnego przejścia na ten system.
Porównanie systemów i wnioski
Przy obecnych stawkach ukraińska zielona taryfa (około 0,507 zł/kWh) jest niemal dwukrotnie wyższa od lipcowej RCEm i około 57% wyższa od wartości zapisanej w polskim depozycie prosumenckim (około 0,323 zł/kWh). Z perspektywy właściciela typowej instalacji PV bez magazynu energii, system ukraiński wydaje się korzystniejszy finansowo ze względu na wyższą i bardziej przewidywalną stawkę, chroniącą przed niskimi cenami w godzinach szczytowej produkcji.
Polski system RCEm jest bardziej uzależniony od wahań rynkowych, z miesięcznymi cenami, które w 2026 roku zmieniały się od 132,92 zł/MWh (kwiecień) do 551,96 zł/MWh (styczeń). Daje on jednak większe możliwości aktywnego zarządzania magazynem energii, ponieważ energia z magazynu nie jest wykluczona z rozliczenia według RCEm, jak ma to miejsce w ukraińskim systemie zielonej taryfy.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: Salda. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
