Komisja Europejska uruchomiła centralny rejestr cyfrowych paszportów produktów (DPP) wraz ze środowiskiem testowym dla przedsiębiorców. Chociaż nie oznacza to jeszcze powszechnego obowiązku paszportowania wszystkich urządzeń, pierwszy konkretny termin został wyznaczony na 18 lutego 2027 roku i dotyczy baterii używanych w elektromobilności oraz magazynach energii.
Czym jest Cyfrowy Paszport Produktu?
Cyfrowy Paszport Produktu (DPP) stanowi kluczowe narzędzie unijnej gospodarki o obiegu zamkniętym. W ustandaryzowanej formie będzie gromadził informacje o składzie produktu, jego pochodzeniu, wpływie na środowisko, a także możliwościach naprawy, ponownego wykorzystania i recyklingu. Komisja Europejska poinformowała o uruchomieniu rejestru 20 lipca 2026 roku. Podstawą prawną systemu jest rozporządzenie unijne w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR) oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej 2026/1778, które określa zasady techniczne.
Rejestr działa, obowiązki będą wprowadzane stopniowo
Uruchomienie rejestru DPP to przede wszystkim stworzenie niezbędnej infrastruktury do przyszłego wdrażania paszportów. Komisja udostępniła przedsiębiorcom interfejs internetowy, możliwość automatycznej rejestracji przez API, dokumentację techniczną, środowisko testowe oraz wsparcie techniczne.
Nie oznacza to jednak, że każdy produkt sprzedawany w UE musi już posiadać cyfrowy paszport. Obowiązki będą wprowadzane stopniowo, dla kolejnych grup produktów. Szczegółowy zakres danych, termin rozpoczęcia stosowania przepisów oraz podmioty odpowiedzialne za informacje zostaną określone w regulacjach sektorowych.
Centralny rejestr nie będzie przechowywał całej dokumentacji produktu. Dane te pozostaną w systemach producentów lub innych operatorów gospodarczych. Platforma centralna będzie zawierać unikalne identyfikatory paszportów oraz podstawowe metadane, które umożliwią odnalezienie informacji i potwierdzenie ich autentyczności. Dostęp do danych będzie zróżnicowany – część informacji będzie dostępna dla konsumentów (np. przez kod QR), a bardziej szczegółowe dane dla serwisów, firm zajmujących się recyklingiem czy organów nadzoru rynku.
Baterie jako pierwsze z Cyfrowym Paszportem Produktu
Najbardziej konkretny harmonogram dotyczy obecnie baterii. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem bateryjnym 2023/1542, od 18 lutego 2027 roku paszport będzie obowiązkowy dla:
- baterii do pojazdów elektrycznych,
- baterii do lekkich środków transportu (np. rowerów i hulajnóg elektrycznych),
- baterii przemysłowych o pojemności przekraczającej 2 kWh.
Ostatnia kategoria obejmuje również wiele baterii wykorzystywanych w stacjonarnych magazynach energii. Paszport baterii, powiązany z konkretnym egzemplarzem za pomocą kodu QR, będzie zawierał dane identyfikacyjne producenta i baterii, informacje o jej składzie chemicznym, pochodzeniu surowców, śladzie węglowym, zawartości materiałów z recyklingu, pojemności, przewidywanej trwałości oraz zasadach bezpiecznego demontażu i zagospodarowania po zakończeniu użytkowania. Nie wszystkie dane będą publiczne; informacje o aktualnym stanie technicznym, liczbie cykli ładowania czy pozostałej żywotności mogą być dostępne przede wszystkim dla właściciela baterii oraz podmiotów mających uzasadniony interes, np. firm naprawczych czy recyklerów.
Co z pompami ciepła, fotowoltaiką i innymi urządzeniami?
Rozporządzenie ESPR znacząco rozszerza dotychczasowe podejście do ekoprojektu, obejmując cały cykl życia produktu – od materiałów, przez trwałość i dostępność części zamiennych, aż po naprawę i recykling. Wśród produktów związanych z energetyką, które mogą zostać objęte nowymi wymogami, znajdują się m.in. panele fotowoltaiczne, urządzenia grzewcze, podgrzewacze wody, klimatyzatory, pompy ciepła, wentylatory, silniki elektryczne, transformatory oraz ładowarki do samochodów elektrycznych.
Dla tych urządzeń nie wyznaczono jeszcze terminów obowiązkowego DPP. Komisja będzie przyjmowała szczegółowe wymagania dla poszczególnych produktów. W przypadku urządzeń objętych etykietami energetycznymi, część danych może być nadal udostępniana poprzez europejski rejestr EPREL, o ile zapewni on informacje równoważne z cyfrowym paszportem.
Zgodnie z planem prac ESPR na lata 2025–2030, Komisja ma przygotować nowe regulacje m.in. dla ładowarek samochodów elektrycznych, silników, urządzeń chłodniczych, źródeł światła oraz emiterów niskotemperaturowych. Należy jednak pamiętać, że daty te odnoszą się do przyjmowania regulacji, a nie automatycznego rozpoczęcia obowiązków dla przedsiębiorców.
Nowe obowiązki dla producentów i importerów
Cyfrowe paszporty produktów mają zwiększyć przejrzystość i ułatwić porównywanie produktów oraz weryfikację ich parametrów środowiskowych. Dla branży energetycznej istotna będzie możliwość śledzenia baterii przez cały okres eksploatacji, co ułatwi ich ponowne wykorzystanie lub recykling.
Dla producentów i importerów oznacza to jednak konieczność zbierania danych z całego łańcucha dostaw i ich utrzymywania przez wymagany okres. Obowiązki obejmą również towary produkowane poza Unią Europejską, jeśli będą wprowadzane na jej rynek. Uruchomienie rejestru jest więc ważnym krokiem technicznym, a właściwe zmiany i obowiązki będą wprowadzane stopniowo, począwszy od producentów i dostawców baterii.
Opracowano na podstawie informacji rynkowych: Testo. Inspiracja źródłowa: GLOBEnergia.
